Wilma Schrama Belder – Gezichten van Zandvoort

Wilma Schrama Belder

Zomers een stad en ’s winters een dorp.

Vanwege het 200-jarig bestaan van onze badplaats zetten we steeds een gezicht van Zandvoort in het zonnetje. Wilma Schrama Belder is zo’n gezicht. Ze groeide op in Zandvoort, woont er vrijwel haar hele leven en kent het dorp van binnenuit. Van de flat in Oud-Noord en de reddingsbrigade tot een schoolbestuur, de Stichting Viering Nationale Feesten, het 4 mei-comité en het Joodse erfgoed in Zandvoort: Wilma is al haar hele leven actief. Zoals ze zelf zegt: “Ik kan slecht stilzitten, laat ik het zo zeggen.”

Ze is geboren in Haarlem, maar kwam na haar geboorte meteen terug naar Zandvoort. Haar ouders kwamen na de oorlog vanuit Amsterdam naar Zandvoort. Haar oma woonde er al. Tijdens de oorlog was zij naar Amsterdam geëvacueerd, nadat haar man was omgekomen bij het bombardement op Rotterdam. Na de oorlog keerde ze terug naar Zandvoort en bouwden Wilma’s ouders hier hun leven op.

Wilma groeide op in een flat in Oud-Noord. Destijds een nieuwe wijk, met allemaal jonge gezinnen die ongeveer tegelijk begonnen. De kinderen trokken met elkaar op, rolschaatsten op straat en in de winter werd een grote parkeerplaats met garages eromheen onder water gezet, zodat ze daar konden schaatsen. “Het was een hele hechte groep.”

Later verhuisde het gezin naar een benedenwoning die haar ouders lieten bouwen. Een groot deel van de mensen uit de flat verhuisde mee. De groep bleef daardoor bij elkaar en het samen opgroeien veranderde eigenlijk alleen van plek.

Toch speelde een groot deel van haar jeugd zich ’s zomers buiten Zandvoort af. Het gezin had een caravan bij de Westeinderplassen in Aalsmeer. Daar had Wilma verschillende bootjes en bracht ze vanaf haar veertiende tot haar eenentwintigste veel van haar zomers door. In de weekenden ging de hele familie met koelboxen en taart heen en weer. Haar moeder was een ontzettende taartenbakker: “Dus de taarten gingen mee.” Ook in Aalsmeer hield ze vrienden voor het leven over. Via Facebook kwam ze daar jaren later zelfs weer in contact met een vriendin.

Zandvoort bleef ondertussen haar thuis. Ze zat bij de reddingsbrigade, zwom wedstrijden en trok in haar jeugd vooral met andere Zandvoorters op. Naar Haarlem ging ze wel eens uit, maar ze had er weinig behoefte aan om er te wonen. Toen ze ooit een tijdje samenwoonde in Haarlem, was ze dan ook snel weer terug. “Ik ga nooit van Zandvoort af.”

Inmiddels woont Wilma al 35 jaar in haar huidige huis in Zandvoort. Ze heeft het dorp in die tijd zien veranderen. Wat vooral is veranderd, is volgens haar hoeveel er tegenwoordig te doen is. Sportverenigingen, zwemgroepen, bridge, klaverjassen, tennis, golf, braderieën, wedstrijden en allerlei evenementen. “Je hoeft het dorp niet uit.”

Volgens Wilma heeft dat ook te maken met het feit dat Zandvoort letterlijk aan de rand van het land ligt. “We zitten eigenlijk aan niemand vast. We hebben de zee en that’s it.” Mensen moeten het hier met elkaar doen. Zeker als je ouder wordt en minder mobiel bent, is het fijn als veel van wat je nodig hebt binnen het dorp te vinden is. Volgens Wilma draagt dat bij aan de saamhorigheid en aan het grote aantal vrijwilligers.

Zelf is ze daar een goed voorbeeld van. Ze zat in het bestuur van de watersportvereniging, was betrokken bij school en zette zich jarenlang in voor de Stichting Viering Nationale Feesten. Al dertig jaar is ze betrokken bij het 4 mei-comité. Het Joodse erfgoed in Zandvoort houdt haar bijzonder bezig. Ze helpt mee met herdenkingen, struikelstenen en andere initiatieven om het Joodse verleden van Zandvoort zichtbaar te houden.

Vooral het geven van gastlessen aan kinderen geeft haar veel energie. Samen met anderen maakte ze lesmateriaal over de Tweede Wereldoorlog voor basisschoolleerlingen. Ze probeert kinderen niet alleen te vertellen wat er gebeurd is, maar ze ook te laten nadenken over hoe mensen tot bepaalde keuzes komen.

“Als je helemaal niks doet en als die kinderen helemaal niks weten over wat er ooit gebeurd is, dan kunnen ze het er ook nooit over hebben.”

Ze gaat met kinderen naar plekken die met de oorlogsgeschiedenis te maken hebben, zoals het Holocaust Namenmonument en het Holocaustmuseum in Amsterdam. Ze vindt het belangrijk dat kinderen weten wat er is gebeurd en erover kunnen praten. “Het gebeurt nog. Er is niks anders in de wereld. We hebben er allemaal niks van geleerd.”

Voor haar draait het uiteindelijk om de vraag wat je zelf bijdraagt. Niet alleen praten over het dorp, maar iets doen voor het dorp. Een bestuursfunctie hoeft daarbij niet altijd. Wilma helpt liever mee op dagen, organiseert, ondersteunt en springt bij waar dat nodig is. “Je wordt overal voor gevraagd.”

Dat past bij het Zandvoortse leven zoals Wilma dat kent. Wie eenmaal meedoet, rolt gemakkelijk van het ene in het andere. En Wilma rolt graag mee, vooral omdat ze het belangrijk vindt dat dingen blijven bestaan: tradities, herdenken, verenigingen, verhalen en het sociale leven van het dorp.

Ook haar familie houdt haar stevig verbonden met Zandvoort. Haar zoon en kleinzoon wonen er nog. Haar enige zus verhuisde inmiddels naar Voorschoten om haar dochter en kleinkinderen te volgen.

Ze ziet hoe Zandvoort verandert. Hoe de toeristen komen en gaan. Hoe de zomer het dorp in een stad verandert en de winter het weer terugbrengt naar een dorp. Hoe sommige mensen zich overal laten zien en anderen liever op zichzelf blijven. Hoe er steeds nieuwe activiteiten bijkomen, terwijl andere dingen verdwijnen.

Maar onder al die veranderingen blijft iets herkenbaars bestaan.

Mensen doen iets voor elkaar.

Ze organiseren, zwemmen, zingen, sporten, herdenken, poetsen struikelstenen, helpen bij evenementen en zetten zich in voor hun vereniging. Soms zichtbaar, soms jarenlang zonder dat iemand er ooit een verhaal over maakt. Wilma is iemand die dat ziet én er zelf aan bijdraagt.

“Ik heb het drukker dan ooit.”

Ze zegt het met een lach. En misschien is dat wel een passende samenvatting van haar relatie met Zandvoort. Niet stil blijven staan, maar blijven meedoen. Blijven kijken naar wat er nodig is en zorgen dat wat belangrijk is niet zomaar verdwijnt. Zomers een stad en ’s winters een dorp, maar voor Wilma altijd haar thuis.

17.000 inwoners en ruim 5 miljoen jaarlijkse bezoekers maken Zandvoort. Zij zijn de gezichten van onze badplaats. In ons jubileumjaar zetten we 200 van deze ‘Gezichten van Zandvoort’ in de schijnwerpers. Het zijn de bekende én minder bekende mensen die Zandvoort een gezicht geven; van binnen en buiten Zandvoort, uit het heden en het verleden. Samen vertellen ze het verhaal van onze badplaats.

Dit portret is onderdeel van Gezichten van Zandvoort – een groeiende verzameling verhalen van mensen die het dorp kleur geven.

Meer gezichten van Zandvoort