Willem Philip Barnaart

In een tijd van verandering zocht hij niet de voorgrond, maar bouwde hij aan wat bleef.

Vanwege het 200-jarig bestaan van onze badplaats, zetten we steeds een gezicht van Zandvoort in het zonnetje. Deze week staat jonkheer Willem Philip Barnaart centraal.

Aan het begin van de 19e eeuw hadden vijf ondernemende notabelen uit Amsterdam en Haarlem een visie: het arme vissersdorp Zandvoort transformeren tot een exclusieve badplaats voor de elite. Deze ‘Vijf Heren’ legden met de aanleg van een verharde tolweg tussen Haarlem en Zandvoort (1826–1828) de basis voor die ontwikkeling. De weg maakte het dorp bereikbaar voor rijke badgasten en betekende het begin van een nieuw tijdperk.

Als één van deze vijf heren speelde Barnaart hierin een sleutelrol. Met zijn bestuurlijke ervaring en netwerk droeg hij bij aan plannen die Zandvoort blijvend zouden veranderen – van een geïsoleerd dorp naar een bestemming aan zee.

“Een visionair bestuurder met gevoel voor tijd en plaats – zo laat jonkheer Barnaart zijn stempel achter op zowel Haarlem als Zandvoort.”

Jonkheer Willem Philip Barnaart (1781–1851), afkomstig uit een vermogende Haarlemse regentenfamilie, speelt in het begin van de negentiende eeuw een belangrijke rol in het bestuur van Haarlem. In 1808 treedt hij toe tot het stadsbestuur en een jaar later wordt hij kolonel van de schutterij, een burgerwacht die naast bescherming van de stad ook een sociale en verbindende functie heeft.

Tijdens de Franse tijd groeit zijn invloed verder wanneer hij in 1811 wordt benoemd tot maire van Haarlem. In deze rol is hij verantwoordelijk voor het uitvoeren van Franse wetgeving, zoals de invoering van het Burgerlijk Wetboek en hervormingen binnen het belasting- en rechtssysteem. Hij beweegt zich daarmee in het hart van een politiek gevoelige periode.

Na de val van Napoleon en de onrust die volgt, speelt Barnaart een strategische rol in de stad. In samenwerking met onder anderen Johannes Enschedé zet hij in het geheim een burgermilitie op, voorbereid op een mogelijke machtswisseling. Dit onderstreept zijn positie binnen een netwerk van invloedrijke Haarlemse notabelen.

Ook na deze periode blijft Barnaart actief in het bestuur, onder meer als lid van de Provinciale Staten van Noord-Holland. In 1824 koopt hij de heerlijkheid Zandvoort – een stap die niet alleen zijn status bevestigt, maar ook zijn verbondenheid met de regio versterkt. Daarmee wordt hij een van de sleutelfiguren in de vroege ontwikkeling van Zandvoort als plaats van betekenis.

17.000 inwoners en ruim 5 miljoen jaarlijkse bezoekers maken Zandvoort. Zij zijn de gezichten van onze badplaats. In ons jubileumjaar zetten we 200 van deze ‘Gezichten van Zandvoort’ in de schijnwerpers. Het zijn de bekende én minder bekende mensen die Zandvoort een gezicht geven; van binnen en buiten Zandvoort, uit het heden en het verleden. Samen vertellen ze het verhaal van onze badplaats.

Dit portret is onderdeel van Gezichten van Zandvoort – een groeiende verzameling verhalen van mensen die het dorp kleur geven.

Meer gezichten van Zandvoort